Readability: scanability (ook omschreven als scan-ability of scannability)
Zoals in het vorige artikel beschreven, is readability de gebruiksvriendelijkheid van een te lezen tekst. Een onderdeel hiervan is “scanability”. Scanability is een methode die gebruikers onbewust gebruiken bij het lezen van tekst vanaf een beeldscherm.
Wat is scanability
Aangezien het lezen vanaf een beeldscherm meer moeite kost dan het lezen vanaf bijvoorbeeld papier, en internet daarnaast overstroomt van informatie, wordt het scannen van een stuk tekst vaak toegepast.
Gebruikers hebben de neiging om selectief te lezen op internet. Vaak wordt aan de hand van de eerste regel(s) gekozen of iemand wel of niet verder wil lezen. Belangrijk om te weten is dat gebruikers de behoefte hebben om snel te zien (scannen) waar een tekst over gaat.
3 hoofdelementen van een tekst
Ongeacht waar een bepaalde tekst over gaat, is het voor het gebruikersgemak belangrijk om deze in te delen in 3 hoofdelementen (3 stukken).
- Titel
- Subtitel en inleiding
- volledige tekst
Een gebruiker kijkt eerst naar de titel. Indien de titel interessant genoeg blijkt wordt een eventuele subtitel en inleiding (meestal de eerste paragraaf) gelezen. Blijkt deze informatie relevant of interessant, zal de gebruiker de rest van de tekst lezen.
Om dit beter te verbeelden wordt er van een voorbeeld uitgegaan.
Stel, een stuk tekst gaat over de toename van de vergrijzing van de samenleving en de daarop volgende vraagstukken. Specifiek over financiële onzekerheid.
Titel
De titel dient in een keer, in zo min mogelijk woorden, te beschrijven waarover een stuk tekst gaat. Als service naar een gebruiker toe dient deze titel alleen de pure kern te bevatten.
Van ons voorbeeld uitgaand, zou de titel er als volgt kunnen uitzien:
“Vergrijzing samenleving zorgt voor financiële onzekerheid”
Subtitel (optioneel)
Een subtitel is een optionele titel in een (meestal) kleiner lettertype. De subtitel bevindt zich onder de titel en wordt toegevoegd indien de titel alleen te weinig informatie bevat.
Van ons voorbeeld uitgaand, zou de subtitel er als volgt kunnen uitzien:
“Door de vergrijzing in Nederland vrezen vele ouderen alsook jonge gezinnen voor een onstabiele financiële toekomst”
Ter info: een subtitel is altijd optioneel, gebruik deze alleen als er de behoefte voor is.
Inleiding (en/of eerste paragraaf)
De inleiding is meestal een tekstblok van een aantal regels (3 tot 8 is een goede standaard) die een stap gedetailleerde ingaat op de tekst. Een soort van samenvatting. Indien een tekst is opgedeeld in een aantal paragrafen kan het handig zijn om de kernwoorden van elke paragraaf terug te laten komen in de inleiding of eerste paragraaf.
Van ons voorbeeld uitgaand, zou de subtitel er als volgt kunnen uitzien:
“Terwijl de ene generatie zich opmaakt om te gaan genieten van een verdient pensioen, en de andere generatie start begint in het bedrijfsleven, wordt een gezamenlijke toekomstvisie gedeeld. Velen zijn bang dat ze, wegens te weinig sociale zekerheden, gekort worden op hun toegewezen vergoeding, zowel pensioen of loon.”
Volledige tekst
Met de volledige tekst wordt het resterende artikel bedoelt. Wel is het goed om hierbij ook op een aantal punten te letten:
- Houdt paragrafen kort en overzichtelijk
- Ga per paragraaf een onderwerp aan
- Werk vanuit een conclusie naar details -of- vanuit details naar een conclusie toe
- Beperk de totale lengte zoveel mogelijk (weinig mensen willen lange teksten vanaf een beeldscherm lezen)
Resultaat
Als we deze voorbeelden onder elkaar plaatsen voor een totaalbeeld, (daadwerkelijke tekst ontbreekt aangezien dit een fictief artikel betreft) is het makkelijk om te zien waarom deze eenvoudig regels een effectief resultaat kunnen hebben.
(klik voor vergroting)
Puntjes op de i
Als met bovenstaande punten in gedachten een tekst wordt opgesteld, zal de scanability zeer hoog liggen en gebruikers zullen dit op prijs stellen. Echter, er is nog een techniek die u kunt toevoegen aan deze werkwijze, om het de gebruiker nog makkelijker te maken; Inverted Pyramid.
Inverted Pyramid
Om te zorgen dat een gebruiker alle relevante informatie snel kan zien, kan een techniek genaamd “inverted pyramid” worden toegepast. Vertaald als omgedraaide piramide, wordt hiermee bedoeld dat als eerste de conclusie van een bepaalde tekst wordt vermeldt in de eerste paragraaf, waarna vervolgens steeds iets dieper wordt ingegaan op onderwerpen. Dit biedt extra service naar de lezer, want op welk punt deze persoon eventueel stopt met lezen, de meest vitale informatie die u wilde communiceren is al reeds gelezen. Alleen diepere details gaan verloren. Als een gebruiker langer doorleest (en daarmee aangeef geïnteresseerd te zijn), hoe meer details er gelezen worden.
Aanverwant artikel: Serif of Sans Serif.
VALKmedia
